فصل يكى از مواقف مهولهء قيامت موقف ميزان و سنجيدن اعمال است قال اللّه تعالى فى اوائل سورة الاعراف : وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ « 1 » فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ . وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ بِما كانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ « 2 » . يعنى : وزن و سنجيدن اعمال در روز قيامت حقّ است پس هركه سنگين باشد ترازوهاى او يعنى حسنات او پس ايشانند رستگاران ، و هركس سبك باشد ترازوهاى او پس ايشانند كه زيان كردند جانهاى خود را به سبب آنچه بودند كه به آيات ما ظلم مىكردند ، يعنى : انكار مىكردند عوض آن‌كه تصديق كنند . و در سورهء « قارعه » فرموده : الْقارِعَةُ مَا الْقارِعَةُ ( تا آخر سوره ) . قارعه يعنى : قيامت ، به جهت آن‌كه مىكوبد دلها را به فزع و ترس ؛ پس معنى چنين باشد : « قيامت و چيست قيامت ؟ ! و چه دانا كرد تو را كه چيست آن ؟ روزى كه مىباشند مردم مانند پروانه پراكنده ، و مىباشند كوه‌ها مانند پشم زده‌شده و حلّاجىشده ؛ پس امّا آن‌كه گران آمد سنجيده‌هايش يعنى حسنات و خيراتش پس او در عيشى است پسنديده ، و امّا آن‌كه سبك آمد سنجيده‌هايش پس مأوايش هاويه است ، و چه دانا كرد تو را كه

--> ( 1 ) - مفسرين گفته‌اند : سبب آن‌كه ميزان را به صيغهء جمع حق‌تعالى ذكر فرموده ، مىشود آن باشد كه هرنوع از انواع طاعات را ميزانى باشد ، و مىشود نيز جمع موزون باشد ؛ يعنى اعمال سنجيدهء او . منه . ( 2 ) - سورهء 7 آيهء 8 و 9